De beweging

De maakbaarheid kent grenzen. Het leven vraagt om bewustwording, urgentie en gedeelde verantwoordelijkheid. Het begint bij bewust watergebruik, minder vervuiling en zelfredzaamheid. Water is een taak van ons allemaal. Om de schade te beperken moet de zelfredzaamheid van de samenleving omhoog.

Niet alles kan overal: we moeten kiezen. Waar we wonen, bouwen en ondernemen bepaalt de leefbaarheid en veiligheid van Limburg. Die keuzes liggen bij ruimtelijke overheden, maar vragen om kennis over water en bodem. Samen vertalen we die naar ruimtelijke regels. Waar en hoe we bouwen, bepaalt gezondheid, comfort en veiligheid.

Structurele verbetering begint bij minder druk op het watersysteem. De oorzaken liggen vaak bij anderen, daarom sturen wij op samenwerking, advies en handhaving waar mogelijk. Omdat verantwoordelijkheid gedeeld is, is partnerschap geen keuze maar noodzaak.

Technische maatregelen zoals dijken, buffers en gemalen blijven belangrijk, en vormen de opgaven na de voorgaande stappen. Zonder sterke basis in gedrag, ruimtelijke keuzes en bronaanpak worden ze steeds zwaarder, duurder en uiteindelijk onvoldoende.

Deze laag richt zich op wat overblijft: zuiveren, eerlijk verdelen en crisisbeheersing bij wateroverlast en droogte. Hoe sterker de eerste vier lagen, hoe minder vaak en ingrijpend deze maatregelen nodig zijn.

We vergroten het bewustzijn over de impact van menselijk handelen op waterkwaliteit en versterken de beleving van schoon en gezond water, zodat inwoners, bedrijven en partners vervuiling voorkomen, het water ook recreatief waarderen en actief bijdragen aan schoon en gezond water.

We maken waterkwaliteit en ecologische gezondheid sturender bij ruimtelijke keuzes, zodat vervuiling structureel afneemt, natuurlijke processen worden versterkt en watersystemen duurzaam in balans komen.

We pakken bronnen van verontreiniging doelgericht aan en zorgen dat schoon en vuil water zoveel mogelijk gescheiden blijven, zodat de belasting van het watersysteem afneemt en de waterkwaliteit aantoonbaar verbetert.

We versterken de ecologische structuur in waterlopen en de samenhang van watersystemen, zodat leefgebieden zich herstellen en biodiversiteit wordt versterkt en de waterkwaliteit en biodiversiteit elkaar duurzaam versterken. Daarbij zetten we ook in op bescherming en herstel van grond- en oppervlaktewaterkwaliteit als basis voor een robuuste en toekomstbestendige drinkwatervoorziening.

We brengen de zuivering naar een hoger niveau door restvervuiling en microverontreinigingen, waaronder medicijnresten, verder terug te dringen, zodat water aantoonbaar schoner én gezonder wordt en duurzaam kan terugkeren in het watersysteem. Zo beschermen we de kwaliteit van oppervlaktewateren.

We vergroten het waterbewustzijn van inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners, zodat zij risico’s kennen en weten wat zij zelf kunnen doen en actief bijdragen aan een veilige en klimaatbestendige leefomgeving.

We zorgen dat risico’s voor overstromingen en wateroverlast leidend zijn bij ruimtelijke keuzes, zodat de gevolgen niet worden afgewenteld.

We benaderen waterveiligheid en wateroverlast stroomgebiedgericht en werken over grenzen heen samen. Daarbij maken we de natuurlijke waterdynamiek leidend en geven we water meer ruimte. Door betere afstemming tussen boven- en benedenstroom verkleinen we structureel de impact van hoogwater en extreme neerslag.

We werken risicogestuurd en investeren gericht in sterke waterkeringen, toekomst bestendig watersysteembeheer en innovatieve maatregelen om de gevolgen van wateroverlast en overstromingen te beperken. Daarbij maken we bewuste keuzes over het niveau van bescherming en welke risico’s en gevolgen we accepteren. Beheer en onderhoud van onze assets blijven we toekomstgericht uitvoeren.

We beschikken over een adequaat getrainde crisisorganisatie, versterken onze regionale samenwerking en vergroten de veerkracht zodat we na herstel een betere situatie hebben.

We vergroten het bronbewustzijn en stimuleren efficiënt, circulair en bewust watergebruik door gedragsverandering, innovatie en prikkels. Zo neemt de druk op de watervoorraad af en blijft water duurzaam beschikbaar voor iedereen.

We maken waterbeschikbaarheid leidend bij ruimtelijke keuzes en stimuleren dat functies en ontwikkelingen passen bij het natuurlijke watersysteem, zodat vraag en aanbod structureel beter in balans komen.

We maken het watersysteem natuurlijker en versterken de vitaliteit van bodems, zodat water beter wordt vastgehouden, ecosystemen robuuster worden en het gebied beter bestand is tegen watertekorten als gevolg van klimaatverandering.

We nemen gerichte inrichtings- en beheermaatregelen om water vast te houden en de watervoorraad te vergroten, zodat in perioden van droogte water langer beschikbaar blijft.

We verdelen water rechtvaardig, gebiedsgericht en voorspelbaar, met heldere afspraken en een duidelijke prioritering bij tekorten. We beschikken over een adequate crisisaanpak wanneer het watersysteem onder druk staat. Zo beschermen we samen Limburg in tijden van droogte.